Özet: 7592 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun; 2547, 2809, 4749 ve 5018 sayılı kanunlarda değişiklik yapmaktadır. Öne çıkan başlıklar: dört ay süreli yeni bir öğrenci affı, akademik çalışma yazdırmayı ve izinsiz yükseköğretim faaliyetini konu alan iki yeni suç tipi, Anayasa Mahkemesi iptalleri sonrasında yeniden yazılan disiplin savunma usulü ile vakıf yükseköğretim kurumlarına uygulanacak kademeli yaptırım rejimi, teknoloji transfer ofislerine hizmet buluşu devri, devlet üniversitelerinin yurt dışında yerleşke kurabilmesi ve azami öğrenim süresi sonunda ek sınav haklarının yeniden düzenlenmesi. Kanunun tamamı yayımı tarihinde, yani 9 Ağustos 2026'da yürürlüğe girmiştir; kademeli yürürlük tarihi öngörülmemiştir.

1. Kanunun Yapısı ve Yürürlüğü

Kanun 25 maddeden oluşmakta; 23 maddesi esasa ilişkin düzenleme, son iki maddesi yürürlük ve yürütme hükmüdür. Düzenlemenin ağırlık merkezi 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu'dur.

Yürürlük: Kanunun 24. maddesi uyarınca tüm hükümler yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Ayrı yürürlük tarihi taşıyan madde bulunmadığından, süreye bağlı bütün haklar 9 Ağustos 2026 tarihinden işlemeye başlar.

1.1. TBMM Genel Kurulunda metinden çıkarılan iki düzenleme

Kanun teklifinde yer alan, ancak Genel Kuruldaki görüşmeler sırasında kabul edilen önergelerle metinden çıkarılan ve dolayısıyla 7592 sayılı Kanunda bulunmayan iki düzenlemeye dikkat edilmelidir:

•      1219 sayılı Kanunun ek 14. maddesi: Yabancı uyruklu kontenjanında uzmanlık eğitimi yapanlara döner sermaye gelirinden ayrıca ödeme yapılmamasını öngören hüküm metne girmemiştir. Bu alandaki uyuşmazlıklar bakımından Anayasa Mahkemesinin 28/6/2022 tarihli, 2019/39033 başvuru numaralı ihlal kararının etkisi sürmektedir.

•      7315 sayılı Kanunun 3. maddesi: Öğretim elemanlarının da güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulmasına ilişkin düzenleme metinden çıkarılmıştır.

Ayrıca teklifte 209 sayılı Kanunun 5. maddesinde yapılması öngörülen ve birlikte kullanımdaki sağlık tesislerinin döner sermaye payından üniversitelere aktarım yapılmasını düzenleyen hüküm, kanunlaşma sürecinde yapı değiştirmiştir: aktarım artık döner sermayeden değil, merkezi yönetim bütçesinden yapılacak biçimde 2547 sayılı Kanunun 58. maddesine eklenmiştir (aşağıda 7.4).

2. Madde Haritası

Madde	Değiştirilen hüküm	Konu
1	2547 s.K. m. 8/4	Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyelerinin hizmet süresi ve yaş haddi
2	2547 s.K. m. 30/2	Yaş haddi sonrası sözleşmeli öğretim üyesi istihdamı ve mali hakları
3	2547 s.K. m. 39/4	YÖK protokolleri kapsamında yurt dışı programlarda görevlendirme izni
4	2547 s.K. m. 44/c	Azami öğrenim süresi sonunda ek sınav ve intörn eğitimi tamamlama hakkı
5	2547 s.K. m. 53/b-5-b	Başkası adına yayın yapma ve aracılık etmeye meslekten çıkarma cezası
6	2547 s.K. m. 53/A	Disiplin soruşturmasında ifade alma ve savunma hakkı (AYM iptali sonrası)
7	2547 s.K. m. 58	Yan dal ek ödeme tavanları; ortak araştırma merkezi gelirleri; BAP ödeneği
8	2547 s.K. ek m. 11	Vakıf yükseköğretim kurumlarına kademeli önlem ve yaptırım rejimi
9	2547 s.K. ek m. 32	Hizmet buluşlarının Teknoloji Transfer Ofisine devri; ortak ofis
10	2547 s.K. ek m. 39	Devlet üniversitelerinin yurt dışında yerleşke ve birim kurması
11	2547 s.K. ek m. 47 (yeni)	Başkasına yazdırılan çalışmayla derece/unvan alma: meslekten çıkarma ve suç
12	2547 s.K. ek m. 48 (yeni)	İzinsiz yükseköğretim faaliyeti ve sahte diploma suçları
13	2547 s.K. geçici m. 82	Hastanesi olmayan vakıf tıp fakültelerine 30 ay ek süre
14	2547 s.K. geçici m. 85 (yeni)	Öğrenci affı
15	2547 s.K. geçici m. 86 (yeni)	67 yaşını dolduran tıp/diş uzmanı öğretim üyelerinin istihdamı
16	2809 s.K. ek m. 26	Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi birimlerinin yeniden düzenlenmesi
17	2809 s.K. ek m. 177	Vakıf üniversitelerine gelir vergisi iadesi teşvikinde şartın kaldırılması
18	2809 s.K. ek m. 190	Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi'nin adı ve birimlerinin değişmesi
19	2809 s.K. ek m. 209 (yeni)	Mevzuattaki atıfların İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'ne yapılmış sayılması
20	2809 s.K. ek m. 210 (yeni)	48 üniversiteye öğretim elemanı kadrosu ihdası ((2) sayılı liste)
21	2809 s.K. geçici m. 54 (yeni)	Devredilen ve kapatılan birimlere ilişkin geçiş hükümleri
22	4749 s.K. ek m. 8	Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi için hibe alma yetkisi
23	5018 s.K. (II) sayılı cetvel	Üniversite adının cetvelde güncellenmesi
24 – 25	—	Yürürlük ve yürütme

 

3. Öğrenci Affı (2547 sayılı Kanun geçici madde 85)

Kanunun uygulamada en geniş kesimi ilgilendiren düzenlemesidir. Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü öğrenimi görürken ilişiği kesilenler ile bir programı kazandığı hâlde kayıt yaptırmayanlar, başvuru şartıyla 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecektir.

3.1. Kapsam

Yararlanabilecekler	Yararlanamayacaklar
Her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler (kendi isteğiyle kaydını sildirenler dâhil)	Terör suçu ile kasten öldürme (TCK m. 81, 82, 83), işkence (m. 94, 95), eziyet (m. 96), cinsel saldırı (m. 102), çocukların cinsel istismarı (m. 103), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (m. 188) suçlarından mahkûm olanlar
Bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettiği hâlde kayıt yaptırmayanlar	Sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler
Hazırlık, intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü düzeyindeki öğrenciler	5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 71. maddesinde yazılı suçlardan mahkûm olanlar
Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar (terhisi izleyen iki ay içinde başvuru şartıyla)	Terör örgütlerine veya MGK kararıyla belirlenen yapı, oluşum ya da gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler
—	Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi, Millî Savunma Üniversitesine bağlı harp okulları, astsubay meslek yüksekokulları ve enstitüler ile MSB, Polis Akademisi, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına öğrenim görenler

 

3.2. Başvuru süresi ve usulü

•      Başvuru, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde, ilişiğin kesildiği veya kayıt hakkı kazanılan yükseköğretim kurumuna yapılır. Kanun 9 Ağustos 2026'da yürürlüğe girdiğinden süre 9 Aralık 2026 tarihinde dolmaktadır.

•      Öğrenime başlama, 2547 sayılı Kanunun 44. maddesindeki esaslara göre 2026-2027 eğitim öğretim yılında gerçekleşir.

•      Askerlik ertelemeleri 7179 sayılı Kanunun 20. maddesindeki usul ve esaslara göre yapılır.

•      Uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir; üniversitelerin ayrıca duyuru yapması beklenmektedir.

3.3. Yatay geçiş imkânları

•      Ayrıldığı kuruma kayıt yaptıranlardan, ÖSYS/YKS puanı giriş yılı itibarıyla aynı veya farklı bir diploma programının aynı türden taban puanına sahip olanlar bu programlardan birine yatay geçiş talebinde bulunabilir. Kontenjan, programdaki öğrenci sayısı ve üniversitenin fiziki koşulları dikkate alınarak senatolarca belirlenir.

•      Öğrenci statüsü kazananlar, başvurmaları hâlinde Anadolu, Ankara, Atatürk ve İstanbul üniversiteleri bünyesindeki açık öğretim ön lisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer programlara yatay geçiş yapabilir.

3.4. Kanun teklifine göre önemli bir fark

Kanun teklifinde yer alan “bu Kanunun daha önce bu kapsamda tanıdığı haklardan yararlanmamış olmak kaydıyla” ibaresi ile önceki aflardan farklı bir öğrenim düzeyinde yararlanılmış olmasının engel teşkil etmeyeceğini belirten fıkra, kanunlaşan metinde yer almamaktadır. Metnin bu hâliyle, daha önceki af düzenlemelerinden yararlanmış olmak başvuruya açık bir engel oluşturmamaktadır. Konunun YÖK'ün belirleyeceği usul ve esaslarda netleşmesi beklenmelidir; bu noktada aksi yönde bir idari uygulama, kanunda dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu edilebilir.

4. Akademik Etiğe İlişkin Yeni Suçlar ve Disiplin Yaptırımları

4.1. Başkasına yazdırılan çalışmayla derece veya unvan alma (2547 s.K. ek m. 47)

Anket uygulaması ve veri toplama gibi akademik değerlendirme içermeyen katkılar hariç olmak üzere; kişisel emeği ve akademik birikimi dışında, ücretli veya ücretsiz olarak, kısmen ya da tamamen başkalarına yazdırdığı tez, makale, kitap veya yaptırdığı proje gibi çalışmalarla ön lisans, lisans veya lisansüstü diploma derecesi ya da akademik unvan alan kişiler hakkında iki ayrı sonuç öngörülmüştür:

•      İdari sonuç: Üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve bu yolla kazanılan akademik derece ile unvanların geri alınması.

•      Cezai sonuç: Bu yayın veya çalışmaları başkaları adına yapan, üreten veya bunlara aracılık edenlere 5.000 günden 10.000 güne kadar adli para cezası; fiil meslek edinen kişilerce işlenmişse 10.000 günden az, 20.000 günden fazla olmamak üzere adli para cezası. Bu çalışmaları kullanarak diploma derecesi veya akademik unvan alanlara ise 5.000 günden 10.000 güne kadar adli para cezası.

•      Tüzel kişiler: Bu suçtan dolayı tüzel kişiler hakkında TCK'nın 60. maddesindeki güvenlik tedbirleri uygulanır.

Uygulamaya ilişkin not: Cezanın gün sayısı üzerinden belirlenmesi nedeniyle nihai tutar TCK'nın 52. maddesi uyarınca kişinin ekonomik ve kişisel hâline göre takdir edilecek gün karşılığı ile çarpılarak bulunacaktır. Alt sınırı beş bin gün olan bir adli para cezası, uygulamada oldukça yüksek meblağlara karşılık gelmektedir. Ayrıca aynı fiil için hem idari (meslekten çıkarma, unvanın geri alınması) hem cezai yaptırım öngörülmüş olması, iki sürecin paralel yürütülmesi ve idari yargı ile ceza yargılaması arasındaki delil ve maddi vakıa değerlendirmesinin uyumu bakımından ayrıca ele alınmalıdır.

4.2. Meslekten çıkarma cezasının kapsamının genişletilmesi (2547 s.K. m. 53/b-5-b)

Mevcut hükümde yalnızca, kişisel emek ve birikimine dayanmayan çalışmaları atama, yükselme, unvan ve derece kazanılmasında kullanan öğretim elemanları meslekten çıkarma cezasının muhatabıydı. Yapılan eklemeyle, bu kapsamdaki yayın veya çalışmaları ücretli ya da ücretsiz olarak, kısmen yahut tamamen başkaları adına yapmak veya bunlara aracılık etmek fiilleri de meslekten çıkarma cezasını gerektirir hâle gelmiştir.

4.3. İzinsiz yükseköğretim faaliyeti ve sahte belge (2547 s.K. ek m. 48)

Fiil	Yaptırım
Yurt dışında bulunan bir eğitim kurumu adına hareket ederek mevzuata aykırı şekilde Türkiye'de ön lisans, lisans ya da lisansüstü program açmak veya yürütmek	2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve 100 günden 1.000 güne kadar adli para cezası
Mevzuata aykırı olarak Türkiye'de yükseköğretim kurumu açmak veya işletmek	2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve 100 günden 1.000 güne kadar adli para cezası
Yukarıdaki kurum ve fiillerin tanıtımını yapmak	1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 50 günden 500 güne kadar adli para cezası
Türk veya yabancı yükseköğretim kurumlarına ait diploma, mezuniyet belgesi veya sertifika belgesini sahte olarak düzenlemek ve düzenletmek	TCK m. 204 (resmî belgede sahtecilik) uyarınca ceza

 

Öne çıkan iki nokta: Birincisi, dördüncü fıkra “düzenleyen” yanında “düzenleten” kişiyi de açıkça TCK m. 204 kapsamına almaktadır. İkincisi, hüküm Türk kurumlarının yanı sıra yabancı yükseköğretim kurumlarına ait diploma, mezuniyet belgesi ve sertifikaları da kapsayacak şekilde kaleme alınmıştır. Madde gerekçesinde, yabancı kurumlara ait belgelerin resmî belge sayılıp sayılmayacağı ile “kullanma” şartı konusundaki yargısal tereddütlerin giderilmesinin amaçlandığı belirtilmektedir.

5. Disiplin Soruşturmasında Savunma Hakkı (2547 s.K. m. 53/A)

Anayasa Mahkemesinin 13/10/2022 tarihli, E. 2022/87, K. 2022/121 sayılı kararıyla 53/A maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin ikinci cümlesi ile (b) ve (c) bentleri iptal edilmişti. Mahkeme, kuralların soruşturulan kişiye savunma hakkından bütün gerekleriyle yararlanma imkânı tanımadığı sonucuna varmıştı. 7592 sayılı Kanun, madde başlığını “Disiplin soruşturması, ifade alma ve savunma hakkı” olarak değiştirmiş ve ikinci fıkrayı yeniden yazmıştır.

Yeni düzenlemeye göre disiplin sürecinde üç ayrı usuli güvence bulunmaktadır:

Aşama	Bildirilmesi zorunlu unsurlar	Süre
İfadeye davet (soruşturmacı)	Hakkındaki iddiaların neler olduğunun açıkça belirtilmesi; süre içinde sözlü veya yazılı ifade verilmezse dosyadaki mevcut deliller kapsamında işlem tesis edileceği	7 günden az olamaz
Savunmaya davet (ceza vermeye yetkili makam)	Teklife esas alınan eylemin neden ibaret olduğu; bu eyleme karşılık gelen disiplin cezasının ne olduğu; savunma yapılmazsa savunma hakkından vazgeçilmiş sayılacağı ve mevcut delillere göre karar verileceği	7 günden az olamaz
Dosya inceleme	Savunma hakkı kullanılmadan önce soruşturma evrakının incelenebileceğinin bildirilmesi	Savunmaya davet yazısında bildirilir

 

Pratik değeri: Hüküm, disiplin işleminin iptali davalarında somut ve denetlenebilir şekil ölçütleri getirmektedir. İddiaların açıkça bildirilmemesi, teklife esas eylem ile karşılığı olan disiplin cezasının savunmaya davet yazısında gösterilmemesi, yedi günlük asgari sürenin tanınmaması veya dosya inceleme hakkının hatırlatılmaması, tek başına iptal sebebi olarak ileri sürülebilecek niteliktedir. Devam eden soruşturmalarda bu güvencelere uyulup uyulmadığının kontrol edilmesi yerinde olacaktır.

6. Vakıf Yükseköğretim Kurumlarına Uygulanacak Önlem ve Yaptırımlar (2547 s.K. ek m. 11)

Anayasa Mahkemesi, 28/12/2023 tarihli E. 2020/55, K. 2023/228 sayılı kararında, faaliyet izninin geçici olarak durdurulması ve kaldırılması gibi ağır önlemlerin yönetmelikle düzenlenmesinin kanunilik ilkesiyle bağdaşmadığına işaret etmişti. Kanun, bu kararın gereği olarak yaptırımları ve bunları gerektiren fiilleri kanun düzeyinde ve sayma yöntemiyle düzenlemektedir.

6.1. Beş kademeli yaptırım merdiveni

Önlem / yaptırım	İçeriği	Örnek sebepler
Uyarma veya uyarma ve düzeltme isteme	Tespit edilen eksiklik ve aykırılıkların, en az on beş günlük süre içinde tamamlanması veya düzeltilmesinin yazılı bildirimi	İstenen bilgi ve belgelerin verilmemesi; mütevelli heyetinin mevzuata uygun oluşturulmaması; öğretim elemanına 30 saat üzeri ders yükü verilmesi; vergi ve SGK prim borçlarının zamanında ödenmemesi; ücretsiz okutulması gereken öğrenci sayısının ek m. 9'daki oranın altında kalması
Yeni akademik birim kurma ve/veya program açma taleplerinin askıya alınması	Taleplerin bir yıl süreyle askıya alınması	Uyarma konusu hususların düzeltilmemesi; kuruluş taahhüdündeki mal varlığının izinsiz elden çıkarılması; denetimde gerçeğe aykırı beyan; mali tablolarda gelir, gider ve malların eksik gösterilmesi
Öğrenci kontenjanının kısıtlanması veya öğrenci alımının durdurulması	Mevcut kontenjanın yüzde kırkını geçmemek üzere bir yıl azaltma; aynı ihlalin bir sonraki denetim döneminde tespiti hâlinde bir yıl tamamen durdurma	Kayıt kabul, sınav, yatay geçiş ve mezuniyet işlemlerinde usulsüzlük; izinsiz program açma; kontenjan üzerinde öğrenci kaydetme; asgari öğretim elemanı sayısının sağlanmaması veya sağlanmış gösterilmesi
Faaliyet izninin geçici olarak durdurulması	Toplamda üç yılı geçmemek üzere birer yıl süreyle durdurma ve yönetimin garantöre ya da YÖK'ün belirleyeceği aynı ildeki bir devlet üniversitesine devri	Aynı fiile en fazla yedi yıl içindeki dört genel denetim döneminde yaptırım uygulanmış olması; denetime kasten engel olunması; defter ve kayıtların tahrifi veya gizlenmesi; mali acz hâlinin tespiti
Faaliyet izninin kaldırılması	Kuruluş kanununun yürürlükten kaldırılması. YÖK, durumu derhal Cumhurbaşkanlığına ve TBMM Başkanlığına bildirir	Geçici durdurmanın kesintisiz üç yıl sürmesi ve sebeplerin ortadan kalkmaması; kurucu vakfa veya üçüncü kişilere aktarılan kaynağın süresinde iade edilmemesi; eğitim ve öğretimi sürdürecek taşınmaz veya mal varlığının bulunmadığının tespiti

 

6.2. Dikkat edilmesi gereken hükümler

•      Alt yaptırıma indirme yetkisi: YÖK, vakıf yükseköğretim kurumunun verdiği cevabı ve ilgili denetim döneminde eksiklikleri gidermeye elverişli somut çalışmalarını dikkate alarak önlem ve yaptırımları alt kademeye indirebilir. Bu, denetim sürecinde sunulacak savunma ve iyileştirme dosyasının hukuken sonuç doğuran bir işlev kazandığı anlamına gelir.

•      Benzer fiil kuralı: Maddede sayılan fiillere nitelik ve ağırlıkları itibarıyla benzer fiillerin işlenmesi hâlinde de aynı türden önlem ve yaptırım uygulanır. Sayma yöntemiyle getirilen belirliliğin kapsamını genişleten bu hüküm, kanunilik ve belirlilik ilkeleri bakımından tartışmaya açıktır.

•      Mali acz ölçütü: Muaccel ve kısa vadeli borçların, yıllık eğitim öğretim gelirleriyle veya eğitim alanı hariç mevcut mal varlığıyla ödenemeyeceğinin Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü ve YÖK kararıyla tespiti hâlinde, kurucu vakfa altı ayı geçmemek üzere süre verilir; bu sürede acz hâlini giderecek varlık karşılanamaz veya kesin teminat mektubu ibraz edilemezse faaliyet izni geçici olarak durdurulur.

•      Kişisel sonuç: Kasıtlı fiil ve işlemleriyle faaliyet izninin geçici olarak durdurulmasına sebep olanlara, vakıf yükseköğretim kurumu organlarında görev verilmez.

•      Tasfiye: Maddenin dördüncü fıkrasında “resmî tasfiye” ibaresi “terekenin resmî tasfiyesine ilişkin” şeklinde değiştirilmiş ve tüzel kişiliğin, tasfiye amacıyla sınırlı olmak üzere tasfiye süresince devam edeceği hükme bağlanmıştır. Alacaklılar ve devam eden davalar bakımından taraf ehliyetini doğrudan ilgilendiren bir düzenlemedir.

•      Yönetmelik yetkisi: Kurucu vakfa veya üçüncü şahıslara doğrudan ya da dolaylı kaynak aktarımı sayılacak hâller, Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak YÖK tarafından çıkarılacak yönetmelikle nesnel ve ölçülebilir kriterlere göre belirlenecektir.

6.3. Hastanesi bulunmayan vakıf tıp fakülteleri (geçici m. 82)

Mülkiyeti veya süresi otuz yıldan az olmamak üzere irtifak hakkına sahip olduğu taşınmaz üzerindeki hastane inşaatına imar iptali ya da yargı süreci gibi zorunlu sebeplerle başlayamayan veya başladığı inşaatı bitiremeyenler ile uygun hastanenin mülkiyeti, irtifak hakkı, işletme hakkı ve ruhsatının devralınması sürecine başlamış ancak tamamlayamamış olanlara otuz ay ek süre verilmiştir. Sürelerin sonunda şartları sağlamayan tıp fakültelerinin öğrencileri hakkında ek 11. madde hükümleri, yani garantör üniversiteye ya da belirlenecek devlet üniversitesine devir uygulanacaktır.

7. Öğretim Elemanı İstihdamı ve Mali Haklar

7.1. Yaş haddi sonrası sözleşmeli öğretim üyeliği (m. 30/2)

•      Sözleşme süresi birer yıldan ikişer yıla çıkarılmıştır.

•      Karar mekanizması değişmiştir: yükseköğretim kurumunun “teklifi” yerine “görüşü”, YÖK'ün “onayı” yerine “kararı” esas alınacaktır.

•      YÖK, bu kapsamda çalıştırılacak sözleşmeli öğretim üyesi sayısını bölüm, program veya yükseköğretim kurumları itibarıyla sınırlandırmaya ve uygulamanın hizmet gerekleri ile akademik kriterlere uygun yürütülmesi için gerekli belirlemeleri yapmaya yetkilidir.

•      Mali hak eşitlenmesi: Bu kapsamda çalışanlar, en son bulundukları kadro esas alınarak 58. maddeye göre ek ödeme ile 2914 sayılı Kanunun 11. maddesine göre ek ders ücreti, 14. maddesine göre geliştirme ödeneği ve ek 4. maddesine göre akademik teşvik ödeneğinden yararlanabilecektir. Önceki düzenlemede bu ödemeler yapılamıyordu.

7.2. 67 yaşını dolduran tıp ve diş hekimliği uzmanları (geçici m. 86)

Kanunun 60. maddesinin (b) fıkrasındaki şartları sağlayan ve 67 yaşını dolduran, tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık mevzuatına göre uzman olup devlet yükseköğretim kurumlarında çalışmış öğretim üyeleri, yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde ihtiyacı olan bir yükseköğretim kurumuna başvurmaları hâlinde 30. maddenin ikinci fıkrasındaki usul ve esaslar kapsamında sözleşmeli olarak çalıştırılabilecektir.

7.3. Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyeleri (m. 8/4)

Üyelerin Kurulda geçirdikleri süreler, tabi oldukları özel kanun hükümlerine göre fiilen mesleklerinde geçirilmiş sayılacak; terfi, birinci sınıfa ayrılma ve birinci sınıf olma sürelerinin hesabında dikkate alınacaktır. Ayrıca yaş haddinde, üye seçilmeden önceki kadronun yaş haddi esas alınacaktır. Düzenleme, Danıştay, Yargıtay ve Sayıştay'dan görevlendirilen üyelerin meslek kıdemini korumaya yöneliktir.

7.4. Döner sermaye ve ek ödeme tavanları (m. 58)

•      Tıpta uzmanlık mevzuatına göre yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri için ek ödeme tavanı yüzde 1150'ye, yan dal uzmanlık eğitimi yapan araştırma görevlileri için yüzde 750'ye, yan dal uzmanlığı bulunan uzman tabipler için yüzde 950'ye çıkarılmıştır. (h) fıkrasındaki tavanlar da yan dal uzmanları bakımından yüzde 1150 ve yüzde 2300 olarak belirlenmiştir.

•      Maddenin (h) fıkrasına “bizzat” ibaresi eklenerek, ilgili ödemelerin fiilen ve şahsen sunulan hizmet karşılığında yapılacağı vurgulanmıştır.

•      Ortak uygulama ve araştırma merkezleri (yeni (l) fıkrası): Ek 43. madde uyarınca kurulan ortak merkezlerde yürütülen projelerden elde edilen gelirler koordinatör üniversitenin döner sermaye işletmesinde ayrı bir hesapta toplanır; bu gelirin en fazla yüzde 50'si katkıları oranında ilgili öğretim elemanlarına ödenir. (c) ve (d) fıkrası kapsamındaki öğretim elemanlarına, merkezdeki görevleri süresince kendi kurumlarından döner sermaye ek ödemesi yapılmaya devam edilir. Dayanıklı taşınırların akıbeti ile koordinatör değişikliğinde borç, alacak ve nakit bakiyelerinin devri açıkça düzenlenmiştir.

•      Birlikte kullanımdaki sağlık tesisleri (yeni (m) fıkrası): 3359 sayılı Kanunun ek 9. maddesi kapsamındaki birlikte kullanımdaki sağlık tesislerinin bir önceki yıl gayrisafi hasılatının yüzde 2,5'i dikkate alınarak, ilgili üniversitelerde yürütülen bilimsel araştırma projelerinin desteklenmesi amacıyla merkezi yönetim bütçesinden üniversite bütçesine ödenek tahsis edilecektir. Bir tesisin birden fazla üniversite ile protokolü varsa oran, görevlendirilen öğretim elemanı sayısıyla orantılı olarak bölünür. Kaynağın döner sermaye yerine merkezi bütçeden sağlanması, teklif metnine göre yapılan en önemli değişikliktir.

8. Azami Öğrenim Süresi ve Sınav Hakları (2547 s.K. m. 44/c)

•      Azami öğrenim süresi sonunda mezun olabilmek için, intörn eğitimi dönemi hariç, son sınıf öğrencilerine başarısız oldukları veya alamadıkları teorik ve uygulamalı bütün dersler için iki ek sınav ya da tekrar hakkı verilir.

•      Teorik veya uygulamalı derslerden başarılı olmuş ancak uygulamalı eğitime ya da intörn eğitimine başlamamış, eğitimini tamamlamamış veya başarısız olanlara bu eğitimleri tamamlama imkânı tanınır. Bu, uygulamada özellikle tıp, diş hekimliği ve sağlık bilimleri programlarındaki tereddütleri gidermeye yöneliktir.

•      Azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı verilmez.  Hüküm açık bir sınırlama getirmektedir; ek sınav hakkı yalnızca son sınıf öğrencilerine tanınmıştır.

•      Fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir.

9. Teknoloji Transfer Ofisleri ve Hizmet Buluşları (2547 s.K. ek m. 32)

Üniversite-sanayi iş birliği ve fikri mülkiyetin ticarileştirilmesi bakımından kanunun en dikkat çekici düzenlemesidir.

•      Yükseköğretim kurumu yönetim kurulları, masrafları ofis sermayesinden karşılanmak şartıyla, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamındaki hizmet buluşlarının hak sahipliğinin Teknoloji Transfer Ofisine devrine karar verebilir. Devirle birlikte ilgili mevzuattan doğan hak ve yükümlülükler ofise geçer.

•      Gelir paylaşımı emredicidir: Ofis, kendi adına tescil edilen haklardan elde edilen gelirin üçte birini hakları devreden yükseköğretim kurumunun döner sermayesine, üçte birinden az olmayacak tutarı ise buluşu yapana ödemekle yükümlüdür; kalan tutar ofise aittir.

•      Döner sermayeye aktarılan tutarlardan Hazine payı hariç kesinti yapılamaz; bu tutarlar 58. maddenin (b) fıkrasındaki giderler için kullanılır.

•      Geriye etkili uygulama: Fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce hak sahipliği yükseköğretim kurumları bünyesinde bulunan buluş ve başvurular hakkında da bu hükümler uygulanır. Mevcut patent portföyleri ve devam eden başvurular bu kapsamdadır.

•      Ortak ofis: Birden fazla yükseköğretim kurumu ortak bir ofis kurmak için başvurabilir; yerleşkesinde veya ortağı olduğu teknoloji geliştirme bölgesinde ofis kurulan kurum muhatap kurum olarak belirtilir. Ofis faaliyetlerine katkı sağlayacağı değerlendirilen diğer tüzel kişiler, sermaye koymak koşuluyla ortak olabilir.

•      Ofis, öz sermayesini veya gelirlerini kullanarak üretilen bilgi ve buluşların ticarileşmesi için yatırım yapabilir ya da kamu ve özel sektör şirketleriyle ortaklık kurabilir.

Uygulamada dikkat edilecekler: Devir kararı öncesinde mevcut lisans ve iş birliği sözleşmelerinin devre engel hüküm içerip içermediği, buluşu yapanlarla imzalanmış paylaşım protokollerinin yeni asgari üçte bir oranıyla uyumu ve devrolan başvurulardaki süre yönetimi ayrıca değerlendirilmelidir. Geriye etkili hüküm nedeniyle, hâlihazırda üniversite adına tescilli haklara ilişkin mevcut sözleşmelerin gözden geçirilmesi yerinde olacaktır.

10. Yurt Dışı Yerleşke ve Uluslararasılaşma

10.1. Yurt dışında yerleşke kurulması (2547 s.K. ek m. 39)

•      Türkiye'deki devlet yükseköğretim kurumları, Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik birim, program ve ihtiyaç duyulan diğer tesisleri kurabilir.

•      Personel; kendi üniversitesinden veya Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarından görevlendirme suretiyle ya da mahallinden sözleşmeli veya saat başı ücret karşılığında, 2809 sayılı Kanunun ek 158. maddesinin dördüncü fıkrası uygulanarak çalıştırılabilir.

•      Görevlendirme dışındaki personelin nitelikleri, ücretleri, seçim usulleri, görev yeri ve süreleri, azami sözleşme süresi, izinleri ve görevin sona erdirilmesi Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.

•      Yurt dışı faaliyet gelirlerinin tutulacağı hesap, harcamalar, üniversite bütçesinden aktarılacak kaynak ile hesabın muhasebeleştirilmesi ve denetimi; Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığının uygun görüşü alınarak ilgili üniversitece belirlenir.

10.2. Yurt dışı programlarda görevlendirme izni (2547 s.K. m. 39/4)

Uluslararası andlaşmalarla kurulan üniversitelerin yanı sıra, Yükseköğretim Kurulunun taraf olduğu protokoller gereği ikili andlaşmalarla yurt dışındaki yükseköğretim kurumları bünyesinde açılan programlar da hükmün kapsamına alınmıştır. Böylece bu programlarda görev alacak öğretim elemanlarına tanınan aylıklı izin süresi beş yıla kadar uzatılabilecektir.

11. Teşkilat ve Bütçe Düzenlemeleri

•      Ad değişikliği: Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi'nin adı “İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi” olarak değiştirilmiştir. Üniversite; Mühendislik, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi ile yeni kurulan Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi, Fen Fakültesi, TUSAŞ Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi, Elbistan İşletme Fakültesi ve Yabancı Diller Yüksekokulundan oluşacaktır. Mevzuatta eski ada yapılmış atıflar yeni ada yapılmış sayılır (2809 s.K. ek m. 209).

•      Birim aktarımları: İslami İlimler, Sağlık Bilimleri, İnsan ve Toplum Bilimleri, İletişim ve Turizm fakülteleri ile bazı meslek yüksekokulları Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine bağlanmış; enstitüler birleştirilerek Lisansüstü Eğitim Enstitüsü oluşturulmuştur.

•      Geçiş hükümleri (2809 s.K. geçici m. 54): Bütçe ödenekleri, ödeneklerin tahakkuka bağlanma yetkisi ve laboratuvar donanımı başka bir işleme gerek kalmaksızın devredilmiş sayılır. Bağlantısı değiştirilen birimlerdeki personel, birimin bağlandığı üniversiteye atanmış sayılır; kadro ve pozisyonlar kendiliğinden ihdas, tahsis ve vize edilmiş kabul edilir. Öğrenci aktarımları 2025-2026 eğitim öğretim yılı sonundan geçerlidir.

•      Diploma tercihi: Aktarılan birimlerde kayıtlı öğrencilere verilecek mezuniyet belgeleri ve diplomalar, öğrencilerin istemesi hâlinde kayıt tarihlerinde bağlı bulundukları üniversite adıyla düzenlenecektir. Çıkabilecek ihtilafları sonuçlandırmaya Yükseköğretim Kurulu yetkilidir.

•      Kadro ihdası: 2809 sayılı Kanuna eklenen ek 210. madde ve ekli (2) sayılı listeyle 48 üniversiteye profesör, doçent, doktor öğretim üyesi, öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadroları ihdas edilmiştir. Ağırlık, tıpta uzmanlık kontenjanlarındaki ihtiyaç nedeniyle araştırma görevlisi kadrolarındadır.

•      Gelir vergisi teşviki (2809 s.K. ek m. 177): Vakıf yükseköğretim kurumlarının personel ücretlerinden kesilen gelir vergisinin iadesinden yararlanabilmesi için aranan “toplam öğrenci sayısının en az yüzde 50'sinin tezli yüksek lisans ve doktora programlarında olması” şartı kaldırılmıştır. Gerekçeye göre bu şart nedeniyle 2018'den bu yana teşvikten yararlanabilen kurum sayısı biri geçmemiştir.

•      Hazine yetkisi (4749 s.K. ek m. 8): Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin Japonya Hükümeti ve/veya Japonya ülke kuruluşlarından sağlayacağı dış finansman bakımından Hazine ve Maliye Bakanına, geri ödeme garantisi vermenin yanında hibe alma yetkisi de tanınmıştır.

12. Kritik Tarihler ve Süreler

Tarih / Süre	Konu
30 Temmuz 2026	Kanunun TBMM Genel Kurulunda kabulü
9 Ağustos 2026	Resmî Gazete'de yayım ve yürürlük (tüm maddeler)
9 Aralık 2026	Öğrenci affı başvuru süresinin sonu (yürürlükten itibaren dört ay)
Terhisten itibaren 2 ay	Yürürlük tarihinde askerlik görevini yapmakta olanlar için başvuru süresi
2026-2027 eğitim öğretim yılı	Aftan yararlananların öğrenime başlayacağı dönem
9 Ağustos 2029	67 yaşını dolduran tıp ve diş hekimliği uzmanı öğretim üyeleri için üç yıllık başvuru süresinin sonu
30 ay ek süre	Hastanesi bulunmayan vakıf tıp fakülteleri için tanınan ilave süre
En az 7 gün	Disiplin soruşturmasında ifade ve savunma için tanınacak asgari süre
En az 15 gün	Vakıf yükseköğretim kurumuna uyarma ve düzeltme isteme önleminde verilecek asgari süre
En fazla 6 ay	Mali acz hâlinde kurucu vakfa verilecek süre
Toplam en fazla 3 yıl	Faaliyet izninin geçici olarak durdurulmasının azami süresi (birer yıllık dönemler hâlinde)
2025-2026 yılı sonu	İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi ile Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi arasındaki öğrenci ve birim aktarımlarının geçerlilik tarihi

 

13. Değerlendirme

7592 sayılı Kanun, tek bir politika hedefine değil birden çok soruna yönelen karma nitelikte bir düzenlemedir. Bununla birlikte metnin belirgin iki ekseni vardır: Anayasa Mahkemesi iptal kararlarının doğurduğu boşlukların kanun düzeyinde doldurulması ve akademik etik ihlallerinin idari yaptırımdan ceza hukukuna taşınması.

Meslek pratiği bakımından öne çıkan başlıklar:

•      İdari yargı: Disiplin soruşturmalarında yeni 53/A hükmü, iptal davalarında ileri sürülebilecek somut şekil ölçütleri getirmektedir. Vakıf yükseköğretim kurumlarına uygulanan önlem ve yaptırımlar ise artık kanunda sayılan fiillere dayandığından, yaptırım kararlarının sebep unsuru yönünden denetimi belirgin biçimde kolaylaşmaktadır.

•      Ceza hukuku: Ek 47 ve ek 48. maddelerle iki yeni suç alanı oluşmuştur. Özellikle ek 47'deki adli para cezalarının gün sayısı yüksektir ve fiilin “meslek edinen kişilerce” işlenmesi hâli nitelikli hâl olarak düzenlenmiştir. Bu suçlar bakımından soruşturma usulü, zamanaşımı ve idari süreçle ilişki ayrıca değerlendirilmelidir.

•      Öğrenci uyuşmazlıkları: Af düzenlemesinin dört aylık süresi hak düşürücü niteliktedir. Kapsam dışı bırakılan hâller sınırlı sayıda sayıldığından, başvurusu reddedilen öğrenciler bakımından ret gerekçesinin bu sayımla örtüşüp örtüşmediği ilk bakılacak husustur. Ara sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı verilmemesi de ayrı bir uyuşmazlık kaynağı olmaya adaydır.

•      Fikri mülkiyet ve sözleşme hukuku: Hizmet buluşlarının ofise devri, buluşu yapana asgari üçte bir pay güvencesi ve geriye etkili uygulama; mevcut lisans, iş birliği ve paylaşım sözleşmelerinin gözden geçirilmesini gerektirmektedir.

•      Vergi ve teşvik: Vakıf yükseköğretim kurumlarında gelir vergisi iadesi teşvikinden yararlanma şartının kolaylaştırılması, tam burslu öğrenci politikaları ile birlikte planlanması gereken bir mali imkân doğurmaktadır.

Beklenen ikincil düzenlemeler: Öğrenci affının usul ve esasları (YÖK), azami süre ve intörn eğitimi uygulaması (YÖK), birlikte kullanımdaki sağlık tesislerinden yapılacak aktarımlar (Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının uygun görüşü alınarak YÖK yönetmeliği) ve kurucu vakfa kaynak aktarımı sayılacak hâller (Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak YÖK yönetmeliği). Bu düzenlemeler yayımlanana kadar uygulamada tereddüt yaşanması olasıdır.

Kaynakça

•      7592 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (Kabul: 30/7/2026), RG 9.8.2026.

•      Kanun teklifi metni, genel gerekçe ve madde gerekçeleri, TBMM 28. Dönem 4. Yasama Yılı, Esas No. 2/3755.

•      TBMM Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu Raporu, Sıra Sayısı 282.

•      Anayasa Mahkemesi, 13/10/2022, E. 2022/87, K. 2022/121 (2547 s.K. m. 53/A).

•      Anayasa Mahkemesi, 28/12/2023, E. 2020/55, K. 2023/228 (vakıf yükseköğretim kurumlarına yaptırımlar).

•      Anayasa Mahkemesi, 28/6/2022, B. No. 2019/39033 (yabancı uyruklu uzmanlık öğrencilerine döner sermaye ek ödemesi), RG 23.8.2022/31932.